یساقی مرکز سدن رستاق شرقی

در تاریخ طبرستان از ورود آریایی ها و وجود تمدن پیشرفته غار هوتو و کمربند سخن رفت در همین دوران تمدن تورنگ تپه (۱۹ کیلو متری شرق گرگان)و شاه تپه یساقی (۱۶ کیلومتری غرب گرگان)نیز شکوفا بوده که عده ای از مورخین و باستان شناسان آن را مطعلق به عصر نوسنگی می دانند.در گرگان حدود ۳۱۰ منطقه و تپه باستانی به ثبت رسیده است که تورنگ تپه و شاه تپه یساقی دو تا از مهم ترین آنهاست. آثار بدست آمده از آنها حکایت از تمدن ماقبل تاریخ دارد.یعنی حدود ۵۰۰۰ سال پیش این آثار توسط هیئت مختلف خارجی (فرانسوی٬سوئدی و آمریکایی)کندوکاو و کشف شده است.عده ای هم معتقدا شباهت های زیادی بین آثار تورنگ تپه و شاه تپه یساقی و گنج تپه خردین قزوین وجود دارد.

به سال ۱۳۱۱ شمسی یک هیئت باستان شناس سوئدی که به سرپرستی پروفسور "ج.آرن"رئیس مدرسه «آن توروپولوژی» سوئد در ناحیه تورنگ تپه مخصوصا در شاه تپه یساقی آثاری بدست آورد از جمله ۱۱ جمجمه از شاه تپه یساقی متعلق به ۴۵۰۰ سال پیش با مشخصات لیکسفال به اندیس ۷۲ تا ۷۹ بود.

گرگان - شاه تپه {یساقی}

آرن معتقد بود که تمدن شاه تپه یساقی حدود ۳۵۰۰ سال پیش متروک و مجددا محل سکونت تمدن جدید گردیده است.هم اکنون آثار منطقه تورنگ تپه و شاه تپه یساقی در موزه های سراسر جهان به ویژه در موزه ایران باستان و واحد های سازمان میراث فرهنگی استان مازندران وجود دارد..

تورنگ تپه حدود ۵۰۰۰ سال و شاه تپه یساقی بیش از ۳۰۰۰ سال قدمت دارند آثار بدست آمده سفالی آنها نشانگر قدمت بیش از ۲۰۰۰ سال آنهاست.

که تمام این این تپه ها « تورنگ تپه - شاه تپه یساقی - تقر تپه کمال آباد »در مجاورت و نیز در مسیر دیوار دفاعی معروف گرگان ( سد اسکندر ) واقع شده است.

 آثار بدست آمده از تورنگ تپه و شاه تپه یساقی نیز می تواند شاهدی بر این مدعا باشد که احتمال « اکروپل - ارک » حاکم برروی آن قرار داشت.

قلعه بزرگ یساقی  «شاه تپه یساقی »در جنوب غربی گرگان واقع شده است و نقشه شهر آن مربع و هر ضلعش ۵۰۰۰ متر بوده است. دژ « اکروپل »شهر در قسمت شمال ۲۰ متر ارتفع داشت.دارای دو دیوار دفاعی بوده که بین آنها خندقی کنده بودند.مصالح ساختمانی قلعه یساقی شاه تپه خشت به ابعاد     ۵۰*۵۰*۵ بوده است.این قلعه از دوره اشکانی تا اوایل دوره اسلامی محل سکونت بحساب مید آمد.

که اکنون روستایی به همین نام «یساقی»در مجاورت آن باقی است.

در پایان این سوال مطرح می ماند که چرا تمدنی به وسعت تورنگ تپه و نیز تمدنی به وسعت شاه تپه یساقی «قلعه یساقی»از بین رفتند.

               ((((( برداشت از کتاب : گرگان و استرآباد - مولف اسدا... معطوفی ))))))

((((((((((((((((( گرآورنده تنظیم و هماهنگی مطالب از کتب مختلف « داود رنجبر ».)))))))))))))))))))))

 با تشكر از نظرات ارزشمند شما ...

خداحافظ